HÁT RU

1199w Ngoc done

GĐT 28 – Song hien dai

 

Ầu ơ thời @

Hôm nào mẹ trẻ hàng xóm đi làm ca nửa đêm mới về, bố trẻ và con trai 10 tháng tuổi lại cất lên dàn hoà tấu chói loá cả khu phố. Ấy là bố hát ru con bài nhạc trẻ giật xành xạch và cu con ré lên từng hồi như cứu hoả, không rõ phản ứng hay hoan nghênh. Một lúc sau, mẹ cháu về, giọng ngân nga ầu ơ nửa mệt mỏi, nửa âu yếm ngọt ngào dỗ cả cháu, cả bố cháu lẫn hàng xóm vào giấc…

 

Dù là nhạc trẻ hay hip hop mà có ý thức ru như bố trẻ nói trên là các bà, các cô láng giềng chấm điểm ưu rồi. Chứ thời nay, lời ru mát dịu nắng hè, ấm áp giá đông đã thưa thớt lắm không chỉ ở chốn đô thị bê tông cốt thép mà cả sau luỹ tre làng. Lắm bà nội, ngoại ở làng ra phố cứ chạnh lòng tiếc cho thể loại hát ru đã thất truyền. Đám mẹ trẻ bận rộn trăm bề việc nước việc nhà, ngàn cô thì được mấy cô bật ra  ầu ơ như bản năng làm mẹ trong máu đàn bà Việt bao đời?

 

Thay vào đó, người ta loay hoay tìm cách tưới tắm tâm hồn bé thơ bằng nhạc giao hưởng từ khi còn trong bụng, bằng các băng đĩa hát ru lúc con đã chào đời. Chỉ tiếc rằng âm thanh băng đĩa dù chuẩn tới đâu cũng không đủ gần gũi để tạo cảm giác dịu êm đưa bé vào giấc ngủ yên bình như khi mẹ, bà cất giọng. Dù không hay bằng chuyên nghiệp nhưng lời ru “sống” ấy thật thân quen khi hoà quyện với vòng tay đung đưa nhẹ nhẹ. Thế là nguyên một giàn giao hưởng đĩa xịn lại thua mẹ cháu giọng mộc, bố cháu giọng ống bơ, bà cháu giọng ngắt cơn ho giữa dòng. Nhạc công với ca sĩ xịn có thò tay ra khỏi đĩa mà xoa lưng cháu đâu.

 

Chẳng thiếu người mẹ hiện đại, một mặt muốn bé lớn lên thật hoàn hảo, ngoài rất nhiều tư chất tuyệt vời thì sẽ giỏi âm nhạc, hát hò, thế nhưng những năm tháng đầu đời lại không muốn ru bé ngủ. Vì họ sợ tạo cho bé thói quen xấu, thiếu tính tự lập từ trứng nước. Như nàng dâu nhà nọ giận mẹ chồng chỉ bởi mỗi tội… ru cháu. Nàng lập luận: “Tây nó chả ru gì hết mà trẻ con vẫn ăn ngoan, ngủ kỹ, vẫn khỏe mạnh, thông minh đấy thôi. Bà cứ chiều cháu rồi mai này nó mè nheo, õng ọe…”

 

Thương chưa, lúc bé cần được tiếp thụ tình yêu thương thì lời ru lại bị xem như nguyên nhân làm hư bé. Thực ra tính tự lập là kết quả luyện rèn cả cuộc đời con người. Chứ ở lứa tuổi “búp trên cành”, các bé cần được ấp ủ yêu thương cả về thể chất lẫn tinh thần mà lớn. Thiếu lời hát ru, rồi bé cũng phải ăn, ngủ và khép vào khuôn kỷ luật, bớt phần bận rộn cho người lớn, nhưng chắc chắn bé và mẹ sẽ mất đi một cơ hội tuyệt vời để bày tỏ tình mẫu tử.

 

Lại nghe chuyện nhà nọ kiếm được bác ôsin có bí quyết ru bé ngủ ngon ơ. Bé con quen lệ, cứ phải có bác ru à ơi chuyện bống bồng tấm cám mới ngủ. Bữa ăn, bác vừa đút cơm, vừa dỗ cháu nhai nuốt gọn gàng bằng lời  vè “Một miếng răng xinh, hai miếng má hồng, ba miếng bế bồng đi kiếm đu quay…”. Thế là bố mẹ cháu quý bác hơn vàng, lương lên liên tục để giữ bác. Của hiếm đấy ạ. Đến bé thứ hai, mẹ cháu bỗng dưng biết ru ngon xoét. Thì ra đã lây tài bác từ bao giở bao giờ.

 

Hát ru gieo vào hồn bé thơ những hạt mầm nhân cách làm người một cách mộc mạc mà thấm thía. Bé Cà Ti bốn tuổi đã biết đường hỏi mẹ vì sao công cha cao như núi, có bao giờ con trèo lên đến nơi không. Được mẹ giảng giải, bé nhớ nằm lòng và khi bố đi làm về vừa sờ đầu bố khen núi Thái Sơn cao thế vừa đọc thơ làu làu khiến bố sướng rơn.

 

Chưa ai thống kê nổi có bao nhiêu đứa con, đứa cháu được hưởng lời hát ru sẽ khôn lớn hoàn hảo, thành đạt tới đâu. Nhưng có những nhà thơ Việt chợt nhận ra âm luật thơ lục bát ngấm vào máu thịt họ dường như từ ngày còn trong vòng tay bà, tay mẹ đung đưa nhịp hát ru.

Người đàn bà Việt dường như cũng mặn mà hơn, nữ tính hơn khi cất lên giọng ru hời. Từng nghe có nàng ru con mà nhắn nhủ nỗi niềm với chồng khiến chàng phải thấm thía: “Ơ... Con ơi con ngủ cho ngoan, bố con đi nhậu... ầu ơ... bố con đi nhậu đến sáng choang mới về”. Lời ru dịu nhẹ vậy mà góp phần hóa giải không ít những bất ý khó nói thành lời trong gia đình. Chẳng thế mà có ông bố tương lai thổ lộ: ngày xưa tôi quyết chọn nàng chỉ vì tình cờ nghe nàng ngâm nga mấy câu hát ru. Mẹ biết hát ru thì chắc chắn sẽ hiền thục, vượng phu ích tử…

 

Có cô bé con nghiện mẹ ru ngủ. Hôm nào mẹ bận mà buồn ngủ sớm, tự nghêu ngao ê a, tự vỗ nhẹ nhẹ vào tay mình rồi thiếp đi. Có cậu bé ba tuổi nghịch như giặc, thế mà cứ khuya về lại leo lên bụng mẹ nằm ngoan lành, chờ mẹ ru bài con cò cải biên dặn cậu ăn ngoan, chóng lớn. Mẹ cu còn sáng tạo, “chế” luôn một câu ru có địa chỉ nhà mình để phòng khi cu đi lạc: “Cu nào ở tận E5, khu Thanh Xuân Bắc… mà rất chăm học bài… à… ư… à… ơi”. Thì thời nào có nội dung ru ấy mà. Một bố trẻ là phóng viên đã ru con thế này: “Ầu ơ... Ví dầu cầu ván đóng đinh... Cầu Văn Thánh lún... ơi à... cầu Văn Thánh lún nên mình khó đi... ơ hơ hơ... Khó đi bố dắt con đi... Con đi nhà trẻ... hà ơi... Con đi nhà trẻ bố đi viết bài... Ầu ơ....".

 

Một chiều sâu thẳm nhân văn tâm hồn con trẻ khởi nguồn không chỉ bằng lập trình các cữ uống sữa bổ sung vi chất xịn mà cả từ tình yêu của mẹ, của bà rót vào hồn bé qua vang vọng lời ru. Nhịp ầu ơ thoáng xa, thoáng gần ấy mở ra không gian nhân ái thiết tha, đem lại khoảnh khắc cứu rỗi nỗi quần quật giữa đời của chính những người mẹ hát ru và những người lớn đang bị cuộc sống thực dụng cuốn đi.

Phương Thảo