Chủ Nhật, 16 tháng 8, 2009

HAIKU MÙA THU

                 Hanh hao một ngọn qua

                 Hồn dạo mấy mươi mùa thăm thẳm

                 Buông, cầm, níu, nắm... ơi!

15 nhận xét:

  1. Vàng vọt thân chùm gửi
    Xác tơi tác lưu niên
    Thả, trôi, xô, đẩy ...hỡi

    Trả lờiXóa
  2. Vàng hanh cao
    Man mác nao lòng
    Thăm thẳm

    Thơ Haiku khó bà cố luôn :)

    Trả lờiXóa
  3. Thơ không biết họa thấy mỗi cái pic là đẹp. Hehe

    Trả lờiXóa
  4. Thơ Haiku nhiều khi đọc cảm thấy khó nắm níu, có lẽ tại mình tầm thường quá, chỉ thấy cái hình là đẹp, cái hình làm câu thơ càng sống động hơn.

    Trả lờiXóa
  5. @ anh Zin và anh Zip (oá, bữa nay có duyên mần Rcmt hai ông Z):

    Lên được thơ mà rồi không hoạ lại được cơ chứ. Hì.

    Công nhận món haiku này đòi hỏi khổ công nhiều gấp mấy lục bát. Hay vì lục bát gần hồn Việt hơn nhỉ.

    Trong toàn bộ thơ em từng viết được, cũng chỉ có 2 bài haiku mà thôi.

    Trả lờiXóa
  6. Chọn mãi mới được cái pic tĩnh mà động.

    Trả lờiXóa
  7. Cám ơn chị!

    Đọc haiku như món ăn nào đó ngắn mà trải qua quá nhiều: gặp (câu đầu), động (câu hai) và câu ba bao giờ cũng khiến mình đi không được, ở không xong...

    Em đọc thì đọc được nhưng làm thì không dám lạm bút.

    Định đi tìm một không gian gió minh hoạ cho bài nhưng kiếm không ra chị ạ.

    Trả lờiXóa
  8. Hổng biết mần thơ hai ku
    Ngập trong mưa nắng, mùa Thu qua rùi.

    Trả lờiXóa
  9. khó lắm chị ạ! em ko chơi được!

    Trả lờiXóa
  10. Em hông dám ơi, em dạ ạ ạ rùi em về ạ. Món thơ em không bít mần.

    Trả lờiXóa
  11. bài thơ haiku của bạn hay quá ....
    tôi cũng vô tình đọc một vài bài thơ haiku của nhà văn Đặng Thân, thấy nó khác ...nhà thơ có thể chia xẻ đặc điểm của thơ haiku không ??
    VD một vài câu Đặng Thân viết thế này
    tư sướng
    nhưng còn vướng
    hơi hướng tự do ..
    ...
    văn chương
    là nghiệp chướng
    của người vấn vương
    ....
    đốt hương
    đi tầm chương
    cả đàn cú rúc

    Trả lờiXóa
  12. HAIKU

    Matsuo Basho (1614-1694)..
    1.Con quạ
    Kare eda ni
    karasu no tomarikeru
    aki no kure
    .........
    Trên cành cây khô
    quạ dừng cánh
    bóng thu ảm đạm..

    Thơ Haiku ("bài cú") là một loại thơ của Nhật do nhà thơ - thiền sư Matsuo Basho (1644-1694) sáng lập và đưa tới đỉnh cao của nghệ thuật thơ ca. Sau Basho, có thêm 3 nhà thơ Nhật nổi tiếng: Buson (1716-1784), Issa (1762-1826) và Shiki (1867-1902). 4 người này được gọi là "tứ trụ" thơ Haiku Nhật Bản.
    Haiku là thể loại thơ ngắn nhất thế giới, vì chỉ gồm 3 câu, chứa tất cả 17 âm tiết (âm ≠ chữ), chia thành dạng 5-7-5. Biến thể của Haiku có thể là 5-8-5 hoặc 5-7-6 (nghĩa là 18 âm trong bài), nhưng nói chung phổ biến nhất vẫn là dạng "cổ điển" 5-7-5.Trong thơ Haiku không có luật vần. Khi Haiku vào VN thì nhiều người thích viết hợp vận để nghe cho xuôi tai, nhưng không nên tự áp đặt luật này cho Haiku để làm một tiêu chí đánh giá thơ. Trong bài thơ Haiku phải có yếu tố chỉ một mùa trong năm, có thể không nhất thiết phải nói tên mùa, nhưng phải có từ ngữ liên quan hoặc trực tiếp gợi tả mùa. Những qui định trên chỉ là vấn đề hình thức, còn về nội dung thì cần nghiên cứu tiếp về "thiền", bởi thơ Haiku phải toát lên được vẻ thuần khiết, hàm chứa thực tại, ngôn từ giản dị nhưng ghi nhận lại được những gì trước mắt.
    Về nội dung có luật cơ bản sau : không mô tả cảm xúc, chủ yếu ghi lại sự việc xảy ra trước mắt. Vì số chữ bị giới hạn trong 17 âm nên thơ Haiku thường chỉ diển tả một sự kiện xảy ra ngay lúc đó, ở thì hiện tại. Sự kiện này có thể liên kết hai ý nghĩ, hay hai ý tưởng khác nhau mà ít khi người ta nghĩ đến cùng một lúc.
    Ôi những hạt sương ( sự kiện hiện tại)
    Trân châu từng hạt (ý nghĩ thứ 1)
    Hiện hình cố hương (ý nghĩ thứ 2)

    Một bài Haiku Nhật luôn tuân thủ hai nguyên lý tối thiểu, đó là Mùa và Tính Tương Quan Hai Hình Ảnh.Trong thơ bắt buộc phải có “Kigo” (quý ngữ) nghĩa là từ miêu tả mùa ( không dùng từ xuân, hạ, thu, đông nhưng dùng các từ như hoa anh đào, cành khô, lá vàng ,tuyết trắng ... để chỉ các mùa), và diễn tả một hình ảnh lớn (vũ trụ) tương xứng với một hình ảnh nhỏ (đời thường).

    Tiếng ve kêu râm ran ( tiếng ve kêu chỉ mùa hạ)
    Như tan vào trong than trong đá
    Ôi, sao tĩnh lặng quá!

    lặng yên qua mấy từng không (hình ảnh vũ trụ)
    lời ve (hình ảnh nhỏ)
    gõ thấu vào lòng đá xanh.

    Ðọc thơ Haiku, tác giả dường như chỉ chia sẻ với người đọc một sự kiện đã quan sát được.

    Nhưng người đọc vẫn có thể nghiệm được tình cảm của tác giả, một tình cảm nhè nhẹ, bàng bạc trong cả bài thơ, nói lên niềm vui sống hay sự cô đơn, đôi khi cũng nêu ra điểm tác giả thắc mắc về cuộc đời của con người: ngắn ngủi, phù du, trước sự vĩnh hằng của thiên nhiên.

    Thế giới này như giọt sương kia
    Có lẽ là một giọt sương
    Tuy nhiên, tuy nhiên...

    Thơ có xu hướng gợi ý hay ám chỉ bóng gió nhẹ nhàng. Thông thường trong thơ đưa ra hai hình ảnh : một hình ảnh trừu tượng sống động và linh hoạt, một hình ảnh cụ thể ghi dấu thời gian và nơi chốn.

    Trăng soi (hình ảnh trừu tượng)
    Một bầy ốc nhỏ (hình ảnh cụ thể)
    Khóc than đáy nồi (nơi chốn cụ thể)

    Nhà thơ không giải thích hay luận về sự liên kết giữa hai hình ảnh nầy, chỉ diễn tả sự vật theo bản chất tự nhiên của nó . Người làm thơ phải tự đặt mình như một đứa trẻ lúc nào cũng có cảm giác bỡ ngỡ , lạ lùng khi tiếp xúc lần đầu tiên với ngoại giới . Một bài thơ Haiku hay là làm sống lại những gì đã chôn sâu trong ký ức và đưa ra những cảm giác sâu sắc, tế nhị, để tự nó khơi lại trí tưởng tượng và mơ ước của người đọc để người đọc tự suy diễn , cảm nhận .

    Chim vân tước bay
    Thở ra sương gió
    Dẫm lướt từng mây

    Thơ như một bài kệ, sàn lọc từng chữ, không dư mà cũng không thiếu, cốt sao nói đến chính cái đang là - "đương hạ tức thị". Nắm bắt thực tại ngay trong giây phút nẩy mầm, cái đang xảy ra lắm khi chuyên chở cả một vũ trụ thu gọn vào trong thời điểm đó, tiểu thế giới và đại thế giới hòa nhập vào nhau. Một d

    Trả lờiXóa
  13. Thơ Hai-Cư !

    Tuyệt nhất ! Ngắn gọn , cảm xúc !

    Trả lờiXóa
  14. như giải thích của bạn thì làm thơ haiku nhật khó thật ... phải ngắn gọn, súc tích, mang nhiều ý tưởng mà lại phải theo liêm luật chặt chẽ nữa .. tớ nếu có hứng thì chắc cũng chỉ làm được thơ haiku ...VN thôi .. mà VN vỉa hè chứ không chuẩn như các nhà thơ được ... hihi ...
    tớ bị ảnh hưởng thơ haiku của ông Đặng Thân nên có ..phịa mấy cấu thế này .. ( không theo dạng 5-7-5 .. hehe )
    chiến tranh
    và hòa bình
    gồng gánh mưu sinh.
    ...
    cách mạng
    là cắt mệnh
    đường lên thiên đàng
    ...
    đức phật
    là sự thật
    vẫn còn ngủ gật
    ...
    thiện tâm
    rễ vừa đâm
    con đường bừng sáng
    ...
    cảm ơn bạn về những chia xẻ ..

    Trả lờiXóa
  15. Hì. Hienminh à. Thực ra cứ thật thoải mái viết cái mình muốn, còn thể loại là gì thì ... kệ nó. Chúng ta xem là thú chơi mà.

    Cơ mà những ý trong thơ bạn làm đọc phải nghĩ lâu hơn cả Haiku ấy.

    Trả lờiXóa